Facebook

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Rachunkowość  »  Księgi rachunkowe  »   Zawieszenie działalności przez jednostkę prowadzącą księgi rachunkowe
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Zawieszenie działalności przez jednostkę prowadzącą księgi rachunkowe

Zeszyty Metodyczne Rachunkowości nr 19 (571) z dnia 1.10.2022
1. Podstawa prawna zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej

Zagadnienia związane z zawieszeniem działalności gospodarczej reguluje ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.). Na zasadach określonych w tej ustawie wykonywanie działalności gospodarczej może zawiesić przedsiębiorca niezatrudniający pracowników. Z możliwości zawieszenia działalności może skorzystać również przedsiębiorca zatrudniający wyłącznie pracowników przebywających na urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie wychowawczym lub urlopie rodzicielskim niełączących korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu (por. art. 22 ust. 1-2 Prawa przedsiębiorców). Przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą jako wspólnik spółki cywilnej oraz poza tą spółką może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej w jednej z tych form. Ponadto przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą jako wspólnik w więcej niż jednej spółce cywilnej może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej w jednej lub kilku takich spółkach. Przy czym w przypadku wykonywania działalności gospodarczej w spółce cywilnej zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej jest skuteczne pod warunkiem jej zawieszenia przez wszystkich wspólników (por. art. 22 ust. 3-5 Prawa przedsiębiorców).

W świetle art. 24 ust. 1 Prawa przedsiębiorców zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej oraz wznowienie wykonywania działalności gospodarczej następują na wniosek przedsiębiorcy, chyba że przepis odrębny stanowi inaczej.

Przedsiębiorca wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG) może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na czas nieokreślony albo określony, nie krótszy jednak niż 30 dni. Okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, w przypadku przedsiębiorcy wpisanego do CEiDG, rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej i trwa do dnia wskazanego w tym wniosku albo we wniosku o wznowienie wykonywania działalności gospodarczej albo do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego (por. art. 23 ust. 1 i art. 24 ust. 2 ww. ustawy).

Z kolei przedsiębiorca wpisany do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy. Okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, w przypadku przedsiębiorcy wpisanego do rejestru przedsiębiorców KRS, rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku, i trwa do dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej, który nie może być wcześniejszy niż dzień złożenia wniosku (por. art. 23 ust. 2 i art. 24 ust. 3 ww. ustawy).

Podkreślić należy, że wpisy do rejestru KRS informacji zarówno o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, jak i o jej wznowieniu mają charakter konstytutywny, ponieważ ustawodawca wiąże skutek w postaci zawieszenia lub wznowienia wykonywania działalności gospodarczej z zamieszczeniem wpisu. Potwierdzeniem tego może być postanowienie Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 13 czerwca 2014 r., sygn. akt VIII Gz 49/14, z którego wynika, iż:

"(...) Zawieszenie działalności gospodarczej nie jest okolicznością faktyczną, lecz zdarzeniem prawnym i uzależnione jest od wpisu do KRS. Skoro zatem przedmiotowa spółka nie złożyła wniosku o dokonanie wpisu w tym zakresie, uznać należało, że wykonywanie przez nią działalności gospodarczej nie zostało zawieszone (...)".

Stosownie do art. 25 Prawa przedsiębiorców, w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z tej działalności. Może on jednak wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, przyjmować należności (powstałe przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej), zbywać własne środki trwałe i wyposażenie, osiągać przychody finansowe (także z działalności prowadzonej przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej), zostać poddany kontroli (na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą), a także powołać albo odwołać zarządcę sukcesyjnego (o którym mowa w ustawie o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw). Ponadto przedsiębiorca w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej jest obowiązany regulować zobowiązania (powstałe przed datą zawieszenia), ma prawo albo obowiązek uczestniczyć w postępowaniach sądowych, postępowaniach podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością gospodarczą wykonywaną przed datą zawieszenia, a także wykonywać wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa.

W trakcie zawieszenia działalności gospodarczej nie trzeba płacić składek ZUS, zaliczek na podatek dochodowy, czy też składać deklaracji VAT, jeśli nie dokonuje się w tym czasie transakcji opodatkowanych VAT. Jednak należy sporządzać roczne zeznanie podatkowe i sprawozdania finansowe (w przypadku jednostek prowadzących księgi rachunkowe).


2. Możliwość niezamykania ksiąg rachunkowych za rok, w którym działalność była zawieszona

Zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych i sporządzania sprawozdania finansowego określają przepisy ustawy o rachunkowości. Generalnie sprawozdanie finansowe sporządza się na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych, określony w art. 12 ust. 2 ustawy o rachunkowości, czyli m.in. na dzień kończący rok obrotowy. Ostateczne zamknięcie ksiąg rachunkowych w jednostkach kontynuujących działalność powinno nastąpić najpóźniej w ciągu 15 dni od daty zatwierdzenia sprawozdania finansowego za rok obrotowy (por. art. 12 ust. 4 ww. ustawy).

W art. 12 ust. 3b ustawa o rachunkowości zawiera uproszczenie polegające na tym, że można nie zamykać ksiąg rachunkowych za rok obrotowy, w którym działalność jednostki przez cały czas pozostawała zawieszona, chyba że jednostka dokonuje odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych lub występują inne zdarzenia wywołujące skutki o charakterze majątkowym lub finansowym. Powyższego uproszczenia nie stosuje się jednak do emitentów papierów wartościowych zamierzających ubiegać się o dopuszczenie lub ubiegających się o dopuszczenie do obrotu na rynku regulowanym w państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na tym rynku (por. art. 12 ust. 3c ww. ustawy).

Oznacza to, że w okresie zawieszenia działalności gospodarczej jednostka może być zwolniona z obowiązków związanych z rachunkowością, czyli z prowadzenia ksiąg rachunkowych, sporządzania i składania sprawozdania finansowego w sądzie rejestrowym oraz sporządzania i składania sprawozdania z działalności. W przypadku jednak wystąpienia zdarzeń o charakterze majątkowym lub finansowym jest ona zobowiązana do ujawnienia tych zdarzeń w księgach rachunkowych, co wywołuje obowiązki związane z zamknięciem roku obrotowego.

Przykład

Rokiem obrotowym spółki z o.o. jest rok kalendarzowy. Spółka zawiesiła wykonywanie działalności gospodarczej od 1 stycznia 2021 r. na 12 miesięcy i zgłosiła ten fakt do rejestru przedsiębiorców KRS. W grudniu 2021 r. bank naliczył odsetki od środków zgromadzonych na rachunku bankowym spółki, w wysokości: 15 zł. W tym samym miesiącu spółka otrzymała również zapłatę za fakturę sprzedaży nr FS 124/012/2020, w wysokości: 5.000 zł.

W związku z tym, iż w trakcie 2021 r. wystąpiły zdarzenia o charakterze majątkowym, które wymagały ujęcia w księgach rachunkowych, spółka z o.o. była zobowiązana do sporządzenia sprawozdania finansowego za 2021 r., mimo że w tym czasie jej działalność była zawieszona.

Warto podkreślić, iż uproszczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 3b ustawy o rachunkowości, dotyczy tylko pełnego roku obrotowego, w którym trwa stan zawieszenia.

Przykład

Spółka z o.o., której rokiem obrotowym jest rok kalendarzowy, zawiesiła wykonywanie działalności gospodarczej od 1 maja 2021 r. na 24 miesiące.

W związku z tym, że zawieszenie działalności nastąpiło w trakcie roku obrotowego, spółka była zobowiązana do zamknięcia ksiąg rachunkowych za 2021 r. oraz sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r.

Jeśli działalność pozostaje zawieszona przez cały rok obrotowy i w tym roku obrotowym jednostka nie dokonuje odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych oraz nie ponosi żadnych opłat (np. za energię elektryczną, czynsz najmu, telefony, prowadzenie rachunku bankowego), a także nie osiąga przychodów w postaci odsetek lub innych, to może ona, na podstawie art. 12 ust. 3b ustawy o rachunkowości, nie zamykać ksiąg rachunkowych za ten rok obrotowy i nie sporządzać sprawozdania finansowego. Należy zaznaczyć, że sprawozdanie finansowe jednostki po wznowieniu przez nią działalności gospodarczej będzie obejmować również okres, w którym działalność była zawieszona.

Przykład

Spółka z o.o., której rokiem obrotowym jest rok kalendarzowy, zawiesiła wykonywanie działalności gospodarczej od 1 stycznia 2020 r. W spółce nie wystąpiły w 2020 r. żadne operacje gospodarcze powodujące zdarzenia o charakterze majątkowym i finansowym, dlatego jednostka nie zamknęła ksiąg rachunkowych za 2020 r. i nie sporządziła sprawozdania finansowego za ten rok. W marcu 2021 r. spółka wznowiła prowadzenie działalności gospodarczej.

W związku z tym, że spółka wznowiła działalność, zobowiązana była do sporządzenia sprawozdania finansowego na dzień bilansowy (31 grudnia 2021 r.). Sprawozdanie to zawierało dane sprawozdawcze za okres od 1.01.2020 r. do 31.12.2021 r. oraz dane porównawcze za okres od 1.01.2019 r. do 31.12.2019 r. (tj. dane dotyczące okresu przed zawieszeniem działalności).


3. Obowiązek dokonywania odpisów amortyzacyjnych w czasie zawieszenia działalności

W okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej środki trwałe powinny dla celów rachunkowości podlegać amortyzacji według ogólnych zasad, tj. drogą systematycznego, planowego rozłożenia ich wartości początkowej na ustalony okres amortyzacji. Stosownie do art. 31 ust. 2 ustawy o rachunkowości, od środków trwałych dokonuje się odpisów amortyzacyjnych nie tylko ze względu na to, że tracą swoją wartość w wyniku ich używania, ale również na skutek upływu czasu. Jeżeli zatem jednostka posiada w ewidencji księgowej niezamortyzowane środki trwałe, to nie będzie mogła skorzystać z uproszczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 3b ustawy o rachunkowości.

Dlatego w trakcie zawieszenia wykonywania działalności, pomimo braku zużycia fizycznego środków trwałych, zawsze będzie występować ich zużycie ekonomiczne (moralne). W celu uwzględnienia utraty wartości środka trwałego na skutek zużycia ekonomicznego z tytułu tempa postępu techniczno-ekonomicznego, odpisów amortyzacyjnych dokonuje się bez przerw.

Dla Prenumeratorów GOFIN
Kalkulatory Kalkulatory amortyzacji dostępne w serwisie
www.kalkulatory.gofin.pl

Z kolei w świetle przepisów podatkowych, nie podlegają amortyzacji składniki majątku (środki trwałe, wartości niematerialne i prawne), które nie są używane na skutek zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie przepisów dotyczących zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej albo zaprzestania działalności, w której te składniki były używane. Składniki te nie podlegają amortyzacji od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zawieszono albo zaprzestano tej działalności (por. art. 16c pkt 5 updop oraz art. 22c pkt 5 updof).

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Księgi rachunkowe - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.