Facebook

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Podatki  »  Procedura podatkowa  »   Czynności sprawdzające sposobem na weryfikację (nie tylko) rozliczeń ...
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Czynności sprawdzające sposobem na weryfikację (nie tylko) rozliczeń podatkowych

Gazeta Podatkowa nr 63 (1938) z dnia 8.08.2022
Małgorzata Żujewska

Czynności sprawdzające to dominująca forma weryfikacji działań podatników. Są mniej sformalizowane niż kontrole podatkowe. Urzędy skarbowe wykorzystują czynności sprawdzające nie tylko do zbadania rzetelności rozliczeń podatkowych, ale także weryfikacji wpłat podatków czy danych podawanych w związku z rejestracją podatkową.

(Nie)kontrolne działania

Urzędy skarbowe przeprowadzają zdecydowanie więcej czynności sprawdzających niż kontroli podatkowych. Potwierdzają to statystyki. Ministerstwo Finansów podaje, że w okresie od stycznia do listopada 2021 r. przeprowadzono 11.912 kontroli podatkowych, a czynności sprawdzających - 2.271.427.

Inny jest jednak zakres obu procedur. Kontrole podatkowe prowadzone są wtedy, gdy wcześniejsza analiza wykazała duże prawdopodobieństwo wystąpienia nieprawidłowości generujących znaczne straty dla budżetu państwa, np. w przypadku istnienia karuzeli podatkowej. Ocena takiego ryzyka przygotowywana jest przy użyciu baz danych i zaawansowanych narzędzi analitycznych, takich jak system monitorowania transportu paliw SENT, STIR czy JPK_V7M/JPK_V7K.

Czynności sprawdzające są mniej sformalizowane niż kontrola podatkowa. Nie wymagają doręczenia zawiadomienia o zamiarze ich wszczęcia ani przedstawienia upoważnienia do ich przeprowadzenia. Nie dotyczą ich ograniczenia czasowe. Urzędy skarbowe mogą jednak prowadzić czynności sprawdzające wyłącznie w przypadkach wskazanych w art. 272 Ordynacji podatkowej. Nie wolno im wykraczać poza ustawowo określony zakres. Czynności sprawdzające wykorzystuje się przede wszystkim do weryfikacji poprawności formalnej i rachunkowej składanych rozliczeń podatkowych. Urzędnicy mogą wezwać podatnika m.in. do udzielenia wyjaśnień w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, przedłożenia dokumentów potwierdzających prawo do ulg podatkowych czy dostarczenia dokumentów (także w formie JPK) niezbędnych do zbadania zasadności zwrotu VAT. Czynności sprawdzające mogą być ponadto wykorzystane do zbadania terminowości przekazywania rozliczeń podatkowych, wyjaśnienia wątpliwości dotyczących wpłat podatków czy weryfikacji danych i dokumentów przedstawionych przy rejestracji podatkowej (patrz tabela).

Korekta rozliczenia

Uchybienia ujawnione w wyniku czynności sprawdzających w deklaracji lub załącznikach do niej mogą być od razu poprawione.

Błędnie sporządzone rozliczenie może skorygować urząd skarbowy lub podatnik. Urząd skarbowy ma prawo dokonać samodzielnej korekty w ograniczonym zakresie. Wolno mu wyeliminować błędy rachunkowe, oczywiste pomyłki oraz nieprawidłowości wynikające ze sporządzenia deklaracji niezgodnie z wymogami formalnymi, jeżeli w wyniku naniesionych poprawek lub uzupełnień zmiana wysokości zobowiązania podatkowego, nadpłaty, zwrotu podatku, kwoty nadwyżki podatku do przeniesienia czy straty nie przekracza 5.000 zł. Podatnikowi przysługuje prawo złożenia sprzeciwu na urzędową korektę deklaracji. Wniesienie go anuluje korektę. Zasady dokonania urzędowej korekty stosuje się do rozliczeń złożonych w formie papierowej oraz przekazanych za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W przypadku gdy urząd skarbowy nie może usunąć stwierdzonych nieprawidłowości ze względu na ich charakter lub zakres, zwraca się do podatnika o złożenie niezbędnych wyjaśnień i skorygowanie deklaracji.

Konsekwencją sporządzenia w wyniku czynności sprawdzających korekty rozliczenia może być obowiązek zapłaty podatku. Odsetki za zwłokę od ujawnionej w tym trybie zaległości podatkowej trzeba naliczyć według stawki podstawowej albo podwyższonej. Podwyższoną stawkę odsetek stosuje się w przypadku zaległości w akcyzie i VAT, jeżeli kwota zaniżenia zobowiązania podatkowego, zawyżenia kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku przekracza 25% kwoty należnej i jest wyższa niż pięciokrotna wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dniu następującym po dniu upływu terminu płatności zobowiązania lub terminu zwrotu. W 2022 r. pięciokrotność minimalnej pensji wynosi 15.050 zł.

Kara porządkowa

Urzędy skarbowe mogą w trakcie czynności sprawdzających stosować karę porządkową.


Kara porządkowa w 2022 r. może wynieść do 3.000 zł.


Taką sankcję wolno nałożyć wyłącznie za czyny określone w art. 262 Ordynacji podatkowej, np. za bezzasadną odmowę złożenia wyjaśnień. Urząd skarbowy, wymierzając karę porządkową, powinien wyjaśnić istnienie przesłanek uprawniających jej zastosowanie (niedozwolone i nieusprawiedliwione zachowanie danej osoby), a także ustalić stopień zawinienia karanego i ewentualne skutki uchylania się przez niego od nałożonego obowiązku. Należy wziąć pod uwagę ponadto sytuację majątkową karanego.

Kara porządkowa nakładana jest w formie postanowienia. Ukarany może wnieść zażalenie na postanowienie lub wniosek o uchylenie kary porządkowej. Zażalenie wnosi się w przypadku kwestionowania zasadności wymierzenia sankcji, np. gdy wezwany do stawienia się w urzędzie skarbowym nie został uprzedzony o prawnych skutkach nieprzybycia. Wniosek o uchylenie kary porządkowej może natomiast złożyć osoba, która miała uzasadnione powody, aby nie stawić się na wezwanie lub nie wykonać innej czynności, np. uległa wypadkowi komunikacyjnemu. Zażalenie rozpatruje organ wyższego stopnia. Wniosek o uchylenie kary porządkowej rozstrzyga organ podatkowy, który ją nałożył. Na postanowienie o odmowie jej uchylenia przysługuje zażalenie. Po wyczerpaniu trybu zażaleniowego - zarówno w przypadku postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, jak i postanowienia o odmowie jej uchylenia - można wnieść skargę do sądu administracyjnego.

Zakres czynności sprawdzających:

- sprawdzenie terminowości składania deklaracji,
- sprawdzenie terminowości wpłacania podatków, w tym również pobieranych przez płatników,
- stwierdzenie formalnej poprawności deklaracji,
- ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami,
- weryfikacja poniesionych przez podatnika wydatków i uzyskanych przychodów (dochodów) opodatkowanych lub przychodów (dochodów) nieopodatkowanych - w zakresie niezbędnym do ujawnienia podstawy opodatkowania z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych,
- weryfikacja danych i dokumentów przedstawionych przez podatników dokonujących rejestracji podatkowej,
- weryfikacja danych i dokumentów przedstawionych przez podmioty dokonujące zgłoszenia rejestracyjnego zgodnie z art. 16 ustawy o podatku akcyzowym oraz zgłoszenia rejestracyjnego uproszczonego zgodnie z art. 16b ustawy o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 143 ze zm.),
- sprawdzenie spełnienia warunków uprawniających do opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek oraz rzetelności i terminowości składania oświadczenia podatnikowi przez jej udziałowca albo akcjonariusza, o których mowa w rozdziale 6b ustawy o pdop (Dz. U. z 2021 r. poz. 1800 ze zm.).

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.)

Procedura podatkowa - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.