Facebook

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Podatki  »  Procedura podatkowa  »   Kto reprezentuje podatnika przed sądem administracyjnym?
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Kto reprezentuje podatnika przed sądem administracyjnym?

Gazeta Podatkowa nr 29 (1904) z dnia 11.04.2022
Małgorzata Żujewska

Podatnicy mają prawo zaskarżyć do sądu administracyjnego wydawane przez organy podatkowe decyzje, postanowienia czy indywidualne interpretacje podatkowe. W postępowaniu sądowoadministracyjnym mogą korzystać z pomocy pełnomocników. Podatnicy znajdujący się w trudnej sytuacji finansowej mają prawo ubiegać się o wyznaczenie im adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego.

Prawo i wymóg

Podatnik może przed sądem administracyjnym działać osobiście lub przez pełnomocnika.

Krąg osób mogących występować jako pełnomocnicy określa art. 35 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (patrz ramka). Wyliczenie zawarte w tym przepisie ma charakter zamknięty. Osoba niespełniająca wymagań w nim oznaczonych nie może działać jako pełnomocnik procesowy w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Należy jednocześnie zaznaczyć, że zawodowe reprezentowanie podatników (płatników) w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych dotyczących obowiązków podatkowych i celnych oraz egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami jest zarezerwowane dla adwokatów, radców prawnych oraz doradców podatkowych. Wskazuje tak art. 3 ust. 2 ustawy o doradztwie podatkowym.

Nie ma zasadniczo przymusu ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wyjątek dotyczy sporządzenia kilku pism wnoszonych do NSA. Przymus adwokacko-radcowski - rozumiany jako wymóg dokonania określonej czynności procesowej przez profesjonalnego zastępcę procesowego - obowiązuje w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej, zażalenia w przedmiocie jej odrzucenia, skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia czy skargi o wznowienie postępowania. Pisma te w sprawach dotyczących obowiązków podatkowych musi napisać adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy. Przymusu adwokacko-radcowskiego nie stosuje się m.in. wtedy, gdy skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz czy doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem. Wyjątki wskazano w art. 175 § 2 i § 2a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zakres działania

Wyróżnia się pełnomocnictwo: ogólne, do prowadzenia poszczególnych spraw albo do niektórych tylko czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do wykonywania wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Pełnomocnictwa te zezwalają ponadto na udzielenie dalszego pełnomocnictwa oraz odbiór kosztów postępowania. Na ich podstawie dozwolone jest również cofnięcie skargi w całości lub w części, jeżeli nie zostało to wyłączone w pełnomocnictwie. Mocodawca stawiający się jednocześnie z pełnomocnikiem może niezwłocznie prostować lub odwoływać jego oświadczenia.

Pełnomocnictwo może być udzielone na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego. E-pełnomocnictwo podpisuje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo osobistym. Pełnomocnik ma obowiązek przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, a także doradca podatkowy sami mogą uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa. Sąd może jednak w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu mocodawcy. Jeżeli odpis pełnomocnictwa został sporządzony w formie dokumentu elektronicznego, uwierzytelnienia dokonuje się z wykorzystaniem kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego albo osobistego. Wspomnianej pierwszej czynności procesowej nie należy utożsamiać ani z czynnością dokonaną przed organami podatkowymi, ani z działaniem przed sądem administracyjnym, ale w innym postępowaniu. Pełnomocnictwo staje się skuteczne z chwilą jego złożenia do akt danej sprawy. Pełnomocnik nie jest zwolniony z tego obowiązku, gdy pełnomocnictwo zostało złożone do akt postępowania podatkowego, nawet jeżeli swoim zakresem obejmuje ono również postępowanie sądowoadministracyjne.

Zastępca z urzędu

Podatnik, który nie ma środków na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego, może złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego.

Podatnik może wskazać we wniosku z imienia i nazwiska osobę, która miałaby być jego zastępcą procesowym, ale ostatecznie wyznacza go właściwa korporacja zawodowa. Sąd, przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, zwraca się o wyznaczenie konkretnej osoby do okręgowej rady adwokackiej, rady okręgowej izby radców prawnych lub Krajowej Rady Doradców Podatkowych. Samorząd zawodowy wyznacza rekomendowanego przez podatnika odpowiednio adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego w miarę możliwości i w porozumieniu z tą osobą.

Wniosek o przyznanie prawa pomocy trzeba sporządzić na odpowiednim urzędowym formularzu. Osoby fizyczne wypełniają druk PPF, a osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej - PPPr. Wnioskodawca musi szczegółowo przedstawić swoje dochody i stan materialny. Osoby fizyczne opisują ponadto sytuację rodzinną. Do wniosku nie dołącza się dowodów uzasadniających ustanowienie zastępcy procesowego.


Druki PPF i PPPr dostępne są w serwisie druki.gofin.pl, w dziale Inne druki.


Sąd ma jednak prawo zweryfikować podane w nim informacje. Może wezwać wnioskodawcę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji majątkowej, dochodów i stanu rodzinnego. Dokumentami źródłowymi mogą być wyciągi z rachunków bankowych, odpisy dwóch ostatnich bilansów, odpisy zeznań podatkowych, zaświadczenia o dochodach, dokumenty potwierdzające stan zadłużenia itp. Zastępcę procesowego wyznacza się wyłącznie dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym. Podstawą odmowy ustanowienia pełnomocnika nie może być skorzystanie przez nią z pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

Osoby mogące być pełnomocnikiem skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym:

- adwokat, radca prawny, inny skarżący lub uczestnik postępowania, ponadto małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne, np. doradcy podatkowi w sprawach podatkowych,
- pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego,
- osoba prawna lub zarząd spółki partnerskiej świadczący na podstawie odrębnych przepisów pomoc prawną przedsiębiorcy, osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej, mogą udzielić pełnomocnictwa procesowego - w imieniu podmiotu, któremu świadczą pomoc prawną - adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli zostały do tego upoważnione przez ten podmiot.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329)

Ustawa z dnia 5.07.1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 2117)

Procedura podatkowa - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.