Facebook

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Rachunkowość  »  Księgi rachunkowe  »   Moment wprowadzenia operacji pożyczki do ksiąg rachunkowych
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Moment wprowadzenia operacji pożyczki do ksiąg rachunkowych

Biuletyn Informacyjny dla Służb Ekonomiczno - Finansowych nr 20 (1135) z dnia 10.07.2022

Najczęściej spotykanym sposobem ewidencji pożyczek w księgach rachunkowych jest ich wykazywanie w momencie wpłaty środków na rachunek jednostki. Czy dopuszczalne jest ujęcie pożyczki jako należności krótkoterminowych albo aktywów finansowych zanim taka wpłata nastąpi, tj. bezpośrednio po podpisaniu umowy?

Niestety nie. Umowa pożyczki nie podlega księgowaniu. Ewidencja udzielenia pożyczki następuje dopiero w momencie otrzymania środków pieniężnych. Wykazanie należności lub aktywu finansowego z tytułu podpisania umowy nie jest dopuszczalne. Wykazanie takiej należności byłoby sprzeczne z zasadą ostrożności. Do czasu otrzymania pożyczki nie będzie ona również zobowiązaniem.

Ustawa o rachunkowości w art. 3 ust. 1 pkt 12 definiuje aktywa jako kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych.

Przez należności krótkoterminowe rozumie się natomiast ogół należności z tytułu dostaw i usług oraz całość lub część należności z innych tytułów niezaliczonych do aktywów finansowych, a które stają się wymagalne w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego (por. art. 3 ust. 1 pkt 18 lit. c ustawy).

Natomiast aktywa finansowe to z kolei aktywa pieniężne, instrumenty kapitałowe wyemitowane przez inne jednostki, a także wynikające z kontraktu prawo do otrzymania aktywów pieniężnych lub prawo do wymiany instrumentów finansowych z inną jednostką na korzystnych warunkach.

Ponadto w § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 277) wskazano, iż aktywa finansowe wprowadza się do ksiąg rachunkowych na dzień zawarcia kontraktu w cenie nabycia, tj. w wartości godziwej poniesionych wydatków lub przekazanych w zamian innych składników majątkowych, zaś zobowiązania finansowe - w wartości godziwej uzyskanej kwoty lub wartości otrzymanych innych składników majątkowych. Przy ustalaniu wartości godziwej na ten dzień uwzględnia się poniesione przez jednostkę koszty transakcji.

W naszej ocenie, fakt podpisania umowy pożyczki przede wszystkim nie spełnia definicji aktywów. Nie można bowiem uznać treści umowy pożyczki za kontrolowany przez jednostkę zasób majątkowy. Należy również zauważyć, że przywołany przepis rozporządzenia w sprawie instrumentów wskazuje jako parametr wyceny aktywów finansowych, podlegających w prowadzeniu do ksiąg rachunkowych, wartość godziwą poniesionych wydatków lub przekazanych aktywów.

Podpisanie umowy pożyczki nie wiąże się z ustaleniem ceny jej nabycia (nie otrzymujemy aktywu, jak również nie powstaje zobowiązanie) ani nie jest ona uzyskiwana w wyniku przeprowadzenia wymiany. Tym samym ujęcie umowy pożyczki w księgach rachunkowych byłoby niemożliwe m.in. ze względu na problem ewidencyjny, tj. brak możliwości wskazania dwóch stron kont, na jakich należałoby ująć takie zdarzenie. Zgodnie bowiem z zasadą podwójnego zapisu, generalnie wprowadzeniu aktywu towarzyszy powstanie zobowiązania lub wydanie innego własnego aktywu. Przy podpisaniu umowy pożyczki do takich zdarzeń jednak nie dochodzi.

Tak więc efekt zawarcia umowy pożyczki pieniężnej może znaleźć swoje odzwierciedlenie w księgach rachunkowych dopiero w chwili przekazania przez pożyczkodawcę środków pieniężnych lub zapłaty zobowiązań jednostki. Wówczas jednostka otrzymuje aktywa w postaci wartości pieniężnych oraz jednocześnie wykazuje zobowiązanie z tytułu konieczności zwrotu pożyczki. W księgach rachunkowych otrzymanie pożyczki może zatem zostać ujęte następującym zapisem:

- Wn konto 13-0 "Rachunek bieżący" lub konto 10 "Kasa" albo konto rozrachunkowe zespołu 2 - co odpowiada wartości otrzymanych aktywów lub spłacie zobowiązań,
- Ma konto 24 "Pozostałe rozrachunki" - co odpowiada powstałemu zobowiązaniu.

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Księgi rachunkowe - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.