Facebook

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Rachunkowość  »  Księgi rachunkowe  »   Ustalenie kwoty zobowiązania z tytułu kredytu na dzień bilansowy ...
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Ustalenie kwoty zobowiązania z tytułu kredytu na dzień bilansowy i jej prezentacja w bilansie

Zeszyty Metodyczne Rachunkowości nr 24 (552) z dnia 20.12.2021

W listopadzie 2021 r. spółka zaciągnęła kredyt długoterminowy. Środki pieniężne wpłynęły na konto już w 2021 r., jednak raty i odsetki będą spłacane od 2022 r., zgodnie z harmonogramem. Rokiem obrotowym spółki jest rok kalendarzowy. Termin zapłaty odsetek za listopad i grudzień 2021 r. przypada w styczniu 2022 r. Jak ustalić wartość zobowiązania z tytułu kredytu na dzień bilansowy? Jak wykazać takie zobowiązanie w sprawozdaniu finansowym za 2021 r., sporządzanym według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości?

Zasady wyceny zobowiązań z tytułu kredytów na dzień bilansowy

W świetle prawa bilansowego zobowiązania to wynikający z przeszłych zdarzeń obowiązek wykonania świadczeń o wiarygodnie określonej wartości, które spowodują wykorzystanie już posiadanych lub przyszłych aktywów jednostki (por. art. 3 ust. 1 pkt 20 ustawy o rachunkowości). Zobowiązania wycenia się generalnie na dzień bilansowy w kwocie wymagającej zapłaty (por. art. 28 ust. 1 pkt 8 ustawy o rachunkowości). Oznacza to, że zobowiązanie z tytułu kredytu wyceniane na dzień bilansowy, np. na 31 grudnia 2021 r., uwzględniać powinno pozostałą do spłaty część kapitałową kredytu wraz z odsetkami - także tymi, które nie zostały notyfikowane przez bank (z powodu tego, że termin ich płatności nie nastąpił), a dotyczą 2021 r. Jak wynika bowiem z zasady memoriału, w księgach rachunkowych należy uwzględnić wszystkie koszty dotyczące danego roku obrotowego, również wtedy, gdy termin ich płatności jeszcze nie zapadł.

Należy dodać, że kredyt zalicza się do zobowiązań finansowych. Można więc w stosunku do niego zastosować również zasady wyceny określone w art. 28 ust. 1 pkt 8a ustawy o rachunkowości. Przepis ten daje możliwość wyceny takiego zobowiązania według skorygowanej ceny nabycia. Co istotne, jednostki zobowiązane do stosowania przepisów rozporządzenia w sprawie instrumentów finansowych mają obowiązek wyceny kredytów w skorygowanej cenie nabycia (zob. § 18 ust. 1 ww. rozporządzenia). Przypominamy jednocześnie, że jednostki mikro nie mogą stosować do wyceny skorygowanej ceny nabycia (por. art. 28a ustawy o rachunkowości).

Kredyty ewidencjonuje się na koncie 13-4 "Kredyty bankowe". Na koncie tym ujmuje się zarówno kredyty inwestycyjne (przeznaczone na zakup lub wytworzenie środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej), jak i kredyty obrotowe (przeznaczone na działalność bieżącą). Wyjątek stanowią tzw. kredyty w rachunku bieżącym, których wykorzystanie księguje się wyłącznie na koncie 13-0 "Rachunek bieżący". Otrzymany od banku kredyt ewidencjonuje się w księgach rachunkowych po stronie Ma konta 13-4, w korespondencji ze stroną Wn konta 13-0 (lub 13-1 "Rachunek walutowy" albo 13-5 "Inne rachunki bankowe"). Z kolei odsetki od kredytu zaliczane do wartości początkowej składników majątku trwałego finansowanych z kredytu ujmuje się po stronie Ma konta 13-4, w korespondencji ze stroną Wn konta 08 "Środki trwałe w budowie" (lub 01 "Środki trwałe" albo 02 "Wartości niematerialne i prawne"). Natomiast odsetki od kredytu zaliczane bezpośrednio do kosztów (np. gdy jednostka zaciągnie kredyt obrotowy) ewidencjonuje się po stronie Ma konta 13-4, w korespondencji ze stroną Wn konta 75-1 "Koszty finansowe".

Nienotyfikowane przez bank odsetki, czyli odsetki od kredytu dotyczące danego roku obrotowego, niewymagające jednak zapłaty do banku na dzień bilansowy, należy wykazać w księgach rachunkowych roku obrotowego, którego one dotyczą. W sytuacji zatem, gdy przykładowo odsetki od kredytu obrotowego uzyskanego przez jednostkę, których zapłaty bank na dzień bilansowy jeszcze nie wymaga, a dotyczą tego roku obrotowego (np. odsetki za 2021 r., wymagające zapłaty 2 stycznia 2022 r.) wskazane jest ująć w księgach rachunkowych grudnia 2021 r., zapisem po stronie Wn konta 75-1, w korespondencji ze stroną Ma konta 65-1 "Inne rozliczenia międzyokresowe" lub 13-4, w zależności od zapisów w polityce rachunkowości. Dodajmy, że jeżeli jednostka księguje odsetki na koncie 13-4, to powinna ujmować je na oddzielnym koncie analitycznym, np. na koncie 13-4 "Kredyty bankowe" (w analityce: Odsetki nienotyfikowane). W ten sposób ułatwi sobie uzgodnienie kwoty kredytu z bankiem na dzień bilansowy. Nienotyfikowane przez bank odsetki jednostka zaprezentuje w pasywach bilansu łącznie z kredytem.

Prezentacja zobowiązania z tytułu kredytu w bilansie

Zobowiązanie z tytułu kredytu ujmuje się w bilansie w podziale na długoterminowe i krótkoterminowe. Prezentuje się je w części B pasywów bilansu następująco:

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania (...)
   II. Zobowiązania długoterminowe (...)
      1. Wobec jednostek powiązanych
      2. Wobec pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale
      3. Wobec pozostałych jednostek
          a) kredyty i pożyczki (...)
B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania (...)
   III. Zobowiązania krótkoterminowe (...)
      3. Zobowiązania wobec pozostałych jednostek
          a) kredyty i pożyczki (...)

Do zobowiązań długoterminowych zalicza się tę część kredytu, która według umowy kredytowej wymaga spłaty w roku i w latach dalszych niż rok następujący po dniu bilansowym. Natomiast do zobowiązań krótkoterminowych zalicza się tę część kredytu, która wymaga spłaty w roku następującym po dniu bilansowym. Jeżeli zatem dzień bilansowy w jednostce przypada 31 grudnia 2021 r., to sporządzając bilans według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości powinna otrzymany kredyt wykazać w następujący sposób:

1) część kredytu przypadającą do spłaty w 2023 r. i latach następnych - w pozycji B.II.3 lit. a) "Zobowiązania długoterminowe wobec pozostałych jednostek - kredyty i pożyczki",

2) część kredytu, która wymaga spłaty do 31 grudnia 2022 r. - w pozycji B.III.3 lit. a) "Zobowiązania krótkoterminowe wobec pozostałych jednostek - kredyty i pożyczki".

W powyższych pozycjach wykazuje się kredyty zaciągnięte przez jednostkę, bez względu na ich przeznaczenie - zarówno na sfinansowanie nabycia i budowy środków trwałych oraz innych składników majątku trwałego, jak i aktywów obrotowych, wyrażone w walucie polskiej, jak i walutach obcych.

Ujawnienie zobowiązań z tytułu kredytu w dodatkowych informacjach
i objaśnieniach

W dodatkowych informacjach i objaśnieniach sporządzanych według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości w ustępie 1 pkt 12 prezentuje się podział zobowiązań długoterminowych według pozycji bilansu o pozostałym od dnia bilansowego, przewidywanym umową, okresie spłaty: do 1 roku, powyżej 1 roku do 3 lat, powyżej 3 do 5 lat oraz powyżej 5 lat. Z treści tej pozycji wynika wprawdzie, że ujawnia się tu zobowiązania długoterminowe, jednak w strukturze tych zobowiązań wskazano, że należy zaprezentować tu również zobowiązania do 1 roku, które zalicza się w rachunkowości do zobowiązań krótkoterminowych. W praktyce przyjmuje się zatem zasadę, że w ustępie 1 pkt 12 dodatkowych informacji i objaśnień ujawnia się wszystkie zobowiązania jednostki, tj. zarówno krótkoterminowe, jak i długoterminowe, z podziałem na okresy wymagalności i wskazaniem ich stanu na początek roku obrotowego (BO) i na koniec roku obrotowego (BZ). Stany zobowiązań powinny wynikać z analizy sald kont rozrachunkowych oraz terminów spłaty poszczególnych tytułów zobowiązań na dzień bilansowy. Powyższe dane można przedstawić w nocie w formie tabeli, co zaprezentowano na przykładzie.

Przykład

I. Założenia:

  1. W listopadzie 2021 r. spółka zaciągnęła kredyt na 5 lat w wysokości: 540.000 zł, na spłatę zobowiązania z tytułu zakupu środka trwałego. Kredyt wpłynął do jednostki w 2021 r., jednak raty i odsetki będą spłacane kwartalnie od 2022 r., zgodnie z ustalonym harmonogramem. Fragment harmonogramu, obejmujący cztery pierwsze raty, przedstawiamy poniżej:
Lp. Część kapitałowa Część odsetkowa Część kapitałowa + odsetki Termin spłaty
1. 27.000,00 zł 6.637,50 zł 33.637,50 zł 31.01.2022 r.
2. 27.000,00 zł 6.300,00 zł 33.300,00 zł 30.04.2022 r.
3. 27.000,00 zł 5.962,50 zł 32.962,50 zł 31.07.2022 r.
4. 27.000,00 zł 5.625,00 zł 32.625,00 zł 31.10.2022 r.
  1. Rokiem obrotowym spółki jest rok kalendarzowy. Termin zapłaty odsetek od kredytu za listopad i grudzień 2021 r. przypada w styczniu 2022 r. W związku z tym, jednostka ustaliła, że kwota odsetek przypadająca na 2021 r. wyniesie: 4.462,50 zł. Kwotę nienotyfikowanych odsetek od kredytu jednostka ujmie, zgodnie z polityką rachunkowości, na koncie 13-4 "Kredyty bankowe" (w analityce: Odsetki nienotyfikowane).
  2. Jednostka ustaliła, że na kredyt przypadający do spłaty w ciągu 12 m-cy od dnia bilansowego składają się 4 raty (tj. 31.01.2022 r., 31.04.2022 r., 31.07.2022 r., 31.10.2022 r.), które łącznie wyniosą: 4 x 27.000 zł = 108.000 zł. Kwota kredytu krótkoterminowego wraz z naliczonymi odsetkami na 31.12.2021 r. wynosi: 108.000 zł + 4.462,50 zł = 112.462,50 zł. Natomiast część długoterminowa wynosi: (540.000 zł + 4.462,50 zł) - 112.462,50 = 432.000 zł.

II. Prezentacja zobowiązań w sprawozdaniu finansowym za 2021 r., sporządzanym według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości:

1. Fragment bilansu:

Pozycja Wyszczególnienie Stan na dzień kończący
2020 r. (w zł) 2021 r. (w zł)
B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania 0 544.462,50
II. Zobowiązania długoterminowe 0 432.000,00
3. Wobec pozostałych jednostek 0 432.000,00
  a) kredyty i pożyczki 0 432.000,00
III. Zobowiązania krótkoterminowe 0 112.462,50
3. Wobec pozostałych jednostek 0 112.462,50
  a) kredyty i pożyczki 0 112.462,50

2. Fragment dodatkowych informacji i objaśnień - nota nr 19:

Nota

Księgi rachunkowe - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.