Facebook

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Inne zagadnienia  »   Dodatkowe uprawnienia pracownicze z tytułu niepełnosprawności
POLECAMY
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Dodatkowe uprawnienia pracownicze z tytułu niepełnosprawności

Gazeta Podatkowa nr 71 (1842) z dnia 6.09.2021
Ewa Madejek

Osoby niepełnosprawne posiadają dodatkowe uprawnienia w zatrudnieniu. Obowiązują je odrębne normy czasu pracy, mają prawo do dodatkowej przerwy w pracy, a także, pod określonymi warunkami, do dodatkowego urlopu. Z wymienionych uprawnień mogą jednak korzystać w zależności od posiadanego stopnia niepełnosprawności.

Niższe normy czasu pracy

Czas pracy osoby niepełnosprawnej nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. W przypadku posiadania przez pracownika orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności nie może on przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin na tydzień. Normy te mają charakter sztywny. Ponadto pracowników niepełnosprawnych nie można zatrudniać w porze nocnej ani w godzinach nadliczbowych. Tak wynika z art. 15 ust. 1, 2 i 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Powołanych przepisów dotyczących czasu pracy niepełnosprawnych nie stosuje się:

  • do osób zatrudnionych przy pilnowaniu oraz
  • gdy, na wniosek osoby zatrudnionej, lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą, wyrazi na to zgodę.

W podanych dwóch przypadkach pracownik niepełnosprawny może świadczyć pracę w oparciu o normy czasu pracy uregulowane w Kodeksie pracy, co pozwala na zatrudnienie go np. w systemie równoważnym.

Przerwa na gimnastykę

Osoba niepełnosprawna jest uprawniona do dodatkowej przerwy w pracy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Czas przerwy wynosi 15 minut i jest wliczany do czasu pracy. Przerwa ta jest niezależna od przerwy w pracy przysługującej pracownikom na podstawie art. 134 Kodeksu pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320), tzw. przerwy śniadaniowej. Niepełnosprawny może więc skorzystać w ciągu dnia pracy z dwóch przerw po 15 minut każda. Regulacja ta obejmuje wszystkich niepełnosprawnych, niezależnie od posiadanego stopnia niepełnosprawności.

Natomiast osoby o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności mają prawo do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia:

  • w wymiarze do 21 dni roboczych w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym (na wniosek lekarza opiekującego się niepełnosprawnym), nie częściej niż raz w roku,
  • w celu wykonania badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych lub usprawniających, a także w celu uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy, jeżeli czynności te nie mogą być wykonane poza godzinami pracy.

Dodatkowy urlop

Osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Dodatkowy urlop wypoczynkowy nie przysługuje pracownikowi uprawnionemu do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych lub do urlopu dodatkowego na podstawie odrębnych przepisów. W przypadku gdy urlop przysługujący na podstawie odrębnych przepisów jest niższy niż 10 dni roboczych, zamiast niego przysługuje urlop z tytułu niepełnosprawności. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego osoba niepełnosprawna nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia jej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Za dzień zaliczenia przyjmuje się dzień posiedzenia komisji przyznającej określony stopień niepełnosprawności.

We wszystkich innych kwestiach do urlopu dodatkowego z tytułu niepełnosprawności stosuje się kodeksowe regulacje dotyczące urlopu wypoczynkowego.

Ustalanie urlopu dodatkowego

Wymiar urlopu dodatkowego należy ustalać odrębnie od urlopu kodeksowego. Zdaniem Głównego Inspektoratu Pracy zaprezentowanym w piśmie z dnia 10 kwietnia 2015 r., znak GNP-364-023-28-1/15, wymiar tego urlopu należy ustalać odrębnie od urlopu kodeksowego. Podobnie uznało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na pytanie OBPON z dnia 25 maja 2017 r., znak BON-I.52313.51.2017.AK, stwierdzając, że: "(...) zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 30 grudnia 2016 r. w sprawie świadectw pracy (...) należy oddzielnie wykazywać wykorzystanie przez pracownika urlopu wypoczynkowego i dodatkowego urlopu (pkt 6 i 16 tego przepisu). Ponadto we wzorze świadectwa pracy, stanowiącego załącznik do ww. rozporządzenia, wyszczególniono odrębnie wykazanie wykorzystania przez pracownika urlopu wypoczynkowego (ust. 5 pkt 1) i urlopu dodatkowego (ust. 5 pkt 12)".

Przykład

Pracownika o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zatrudnionego od dwóch lat na 1/2 etatu obowiązuje niższa dobowa norma czasu pracy wynosząca 7 godzin. Świadczy on pracę w podstawowej organizacji czasu pracy od poniedziałku do piątku po 3,5 godziny na dobę. Jest uprawniony do urlopu kodeksowego w wymiarze 26 dni i urlopu dodatkowego w wymiarze 10 dni. W okresie od 23 sierpnia do 3 września 2021 r. korzystał z urlopu wypoczynkowego, pierwszy raz w tym roku. W 2020 r. wykorzystał cały należny mu urlop wypoczynkowy i dodatkowy. W 2021 r. przysługuje mu prawo do:

- urlopu kodeksowego w wymiarze 13 dni (91 godz.), tj. 1/2 etatu × 26 dni = 13 dni,
- urlopu dodatkowego z tytułu niepełnosprawności w wymiarze 5 dni (35 godz.), tj. 1/2 etatu × 10 dni = 5 dni.

Za urlop wykorzystany na przełomie sierpnia i września br. należy odliczyć z godzinowej puli urlopowej pracownika 35 godz., tj. 10 dni × 3,5 godz. = 35 godz. Pozostanie mu jeszcze do wykorzystania 91 godz. tegorocznego urlopu, tj. 126 godz. - 35 godz. = 91 godz. urlopu.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 573)

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Inne zagadnienia - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.