W najbliższym czasie zamierzam podpisać z mężem intercyzę i zmienić ustrój wspólności majątkowej na rozdzielność majątkową. Umowa będzie zawarta w formie aktu notarialnego. Czy to prawda, że pomimo zachowania wymaganej prawem formy, intercyza będzie skuteczna tylko wtedy, gdy wierzyciel zostanie uprzednio poinformowany o rodzaju i treści takiej umowy majątkowej?
Rzeczywiście, pewne informacje o intercyzie powinny zostać przekazane przyszłemu wierzycielowi zanim dojdzie do zawarcia z nim umowy. Nie można zatem wykluczyć, że intercyza, pomimo tego, że będzie z formalnego punktu widzenia ważna, w danej sytuacji okaże się nieskuteczna. Zgodnie z przepisami małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome. Reguluje to art. 471 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809).
Unormowanie powyższe jest na tyle szerokie, że obejmuje wszelkie osoby trzecie, w tym również osoby będące wierzycielami jednego tylko z małżonków, uprawnione do uzyskania zaspokojenia z majątku wspólnego. Powołany przepis nie daje wyraźnej odpowiedzi na pytanie, jaka chwila uzyskania przez wierzyciela wiadomości o zawarciu przez małżonków umowy majątkowej wyłączającej wspólność ustawową decyduje o dopuszczalności powoływania się przez tych małżonków względem wierzyciela na umowne wyłączenie wspólności ustawowej, jednak z celu tego przepisu należy wyprowadzić wniosek, że chodzi o uzyskanie przez wierzyciela wiadomości o zawarciu przez małżonków umowy majątkowej i o jej rodzaju przed powstaniem wierzytelności względem małżonka będącego dłużnikiem (por. wyrok SA w Białymstoku z dnia 3 lipca 2015 r., sygn. akt I ACa 252/15). Co ważne, powołany przepis nie wymaga, aby osoba trzecia miała prawo wymagać przedłożenia jej kopii intercyzy czy choćby wglądu w treść umowy. Wystarczy zatem, że przed powstaniem zobowiązania otrzyma informację, iż małżonków wiąże umowa majątkowa określonego rodzaju.
Choć z przepisu nie wynika, aby informację o intercyzie musiał przekazać małżonek, to właśnie on jest najbardziej zainteresowany tym, aby wierzyciel odpowiednio wcześniej dowiedział się, że w jego małżeństwie obowiązuje inny ustrój niż ustawowa wspólność majątkowa. Natomiast jeśli wierzyciel nie otrzyma informacji o intercyzie odpowiednio wcześnie, uzyskuje szczególnego rodzaju ochronę polegającą na tym, że względem niego stosunki majątkowe małżonków ocenia się tak, jakby umowa majątkowa w ogóle nie była przez nich zawarta i jakby nadal obowiązywała ich wspólność ustawowa.
|