Na potrzeby bieżącej działalności gospodarczej spółka z o.o. zaciągnęła pożyczkę od osoby fizycznej (obywatela polskiego). Z tego tytułu spółka naliczyła i odprowadziła do urzędu skarbowego podatek od czynności cywilnoprawnych. Czy kwotę tego podatku spółka może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów?
Podatek od czynności cywilnoprawnych, zapłacony w związku z pożyczką zaciągniętą na potrzeby bieżącej działalności gospodarczej, może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów spółki. |
Umowy pożyczki pieniędzy generalnie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC), co wynika z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 626 ze zm.). Przy umowie pożyczki obowiązek zapłaty PCC ciąży na biorącym pożyczkę. Podatek ten opłaca się w wysokości 2% kwoty lub wartości pożyczki. Obowiązek podatkowy powstaje tu generalnie z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, tj. z chwilą zawarcia umowy pożyczki. Podatnik, który jest zobowiązany do zapłaty PCC, powinien w ciągu 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru (na formularzu PCC-3) i uiścić należny podatek.
![]() |
Wzór deklaracji PCC-3 dostępny jest w serwisie www.druki.gofin.pl w dziale Inne podatki |
W niektórych przypadkach pożyczkobiorcy nie muszą płacić PCC od zawartej umowy pożyczki. Dotyczy to m.in. sytuacji, gdy pożyczka zostanie udzielona spółce kapitałowej przez jej wspólnika/akcjonariusza (zob. art. 9 pkt 10 lit. i) ustawy o PCC). Kwestie te tu jednak pomijamy.
Odnosząc się do skutków zapłaty PCC na gruncie podatku dochodowego stwierdzić należy, że podatek od czynności cywilnoprawnych nie został wyłączony z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o PDOP. Będzie on zatem kosztem podatkowym wówczas, gdy wydatek ten został poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
WAŻNE: Przy kwalifikowaniu do kosztów uzyskania przychodów podatku od czynności cywilnoprawnych zapłaconego w związku z pożyczką, istotny jest cel, na jaki pożyczka ta została zaciągnięta.
W pytaniu wskazano, że pożyczka została zaciągnięta na potrzeby finansowania bieżącej działalności gospodarczej. Nie ulega wątpliwości, że PCC zapłacony w związku z taką pożyczką wykazuje związek z przychodami spółki. Wydatek ten bez wątpienia służy osiągnięciu przychodów czy zachowaniu albo zabezpieczeniu źródła przychodów. Nie ma zatem przeszkód, aby został on przez spółkę zaliczony do kosztów uzyskania przychodów.
Zasadniczo PCC, zapłaconego w związku z pożyczką zaciągniętą na potrzeby bieżącej działalności, nie można powiązać z konkretnymi przychodami. Jest to raczej koszt związany z ogólnym funkcjonowaniem podmiotu gospodarczego. W związku z tym, wydatek ten kwalifikowany jest generalnie do kosztów innych niż bezpośrednio związane z przychodami, czyli do tzw. kosztów pośrednich.
Przypomnijmy, że koszty pośrednie są potrącalne w dacie poniesienia, a jeśli dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, to stanowią one koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą (zob. art. 15 ust. 4d ustawy o PDOP).
UWAGA! Podatek od czynności cywilnoprawnych, dotyczący pożyczki zaciągniętej na potrzeby bieżącej działalności gospodarczej, ujmowany jest w kosztach uzyskania przychodów jednorazowo w dacie poniesienia (za dzień poniesienia kosztu pośredniego uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), a w razie ich braku - na podstawie innego dowodu, z wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów - zob. art. 15 ust. 4e ustawy o PDOP). Dotyczy to również sytuacji, gdy pożyczka zostanie udzielona na okres kilku lat. PCC jest bowiem kosztem jednorazowym, nie dotyczy on okresu przekraczającego rok podatkowy.
Wspomnijmy, że niekiedy PCC, uiszczony w związku z pożyczką, zaciągniętą na potrzeby działalności gospodarczej, podlega ujęciu w kosztach uzyskania przychodów w czasie. Jest tak w sytuacji, gdy podatek ten zwiększa wartość początkową środka trwałego, jako wydatek na jego nabycie/wytworzenie. W takim przypadku PCC ujmowany jest w kosztach podatkowych poprzez odpisy amortyzacyjne, dokonywane od wartości początkowej ww. składnika majątku.
Na gruncie ustawy o rachunkowości podatek od czynności cywilnoprawnych, uiszczony w związku z pożyczką zaciągniętą na potrzeby bieżącej działalności gospodarczej, podlega generalnie zaliczeniu do kosztów działalności operacyjnej jednostki. Podatek ten może zostać ujęty w księgach rachunkowych jednostki np. zapisem:
- Wn konto 40-3 "Podatki i opłaty", - Ma konto 22 "Rozrachunki publicznoprawne" |
i równolegle: |
- Wn odpowiednie konto zespołu 5, - Ma konto 49 "Rozliczenie kosztów". |
Gdyby natomiast PCC dotyczył pożyczki, zaciągniętej na zakup/wytworzenie środka trwałego lub na zakup wartości niematerialnej i prawnej, wówczas zwiększałby on wartość początkową ww. składników majątku, na zasadach określonych w art. 28 ust. 2 i 8 ustawy o rachunkowości. Byłby on wówczas ujmowany w kosztach bilansowych poprzez odpisy amortyzacyjne.
Podatek od czynności cywilnoprawnych, zwiększający wartość początkową środka trwałego/wartości niematerialnej i prawnej, może zostać zaksięgowany np.:
- Wn konto 08 "Środki trwałe w budowie", konto 01 "Środki trwałe" lub konto 02 "Wartości niematerialne i prawne", - Ma konto 22. |
Z kolei zapłata PCC może zostać zaksięgowana np.:
- Wn konto 22, - Ma konto 13-0 "Rachunek bieżący". |
|