Facebook

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Czas pracy i urlopy  »   Rekompensata godzin nadliczbowych - co się bardziej opłaci?
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Rekompensata godzin nadliczbowych - co się bardziej opłaci?

Ubezpieczenia i Prawo Pracy nr 14 (560) z dnia 10.07.2022

W zakładzie pracy w miesiącach letnich produkcja znacznie wzrasta, a niedokadrowanie powoduje konieczność zlecania pracy nadliczbowej. Jak ją rekompensować, aby zminimalizować koszty?

Pracę w nadgodzinach rekompensuje się normalnym wynagrodzeniem powiększonym o dodatki, które w określonych sytuacjach mogą być zastąpione czasem wolnym (art. 1511 § 1-2 i art. 1512 K.p.).

Dodatek za godziny nadliczbowe wynosi:

  • 100% wynagrodzenia, jeśli przypadają:
    • w nocy,
    • w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
    • w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
  • 50% wynagrodzenia, jeśli przypadają w innym dniu/porze niż określone wyżej.

Dodatek w wysokości 100% przysługuje także za nadgodziny średniotygodniowe.

Alternatywny dla dodatku czas wolny od pracy może być udzielony:

  • na pisemny wniosek pracownika - przysługuje wówczas w tym samym wymiarze,
  • bez wniosku pracownika, ale najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego, w wymiarze o połowę wyższym niż liczba przepracowanych godzin nadliczbowych, a dodatkowo nie może to spowodować obniżenia wynagrodzenia należnego pracownikowi za pełny miesięczny wymiar czasu pracy.

"Oddanie" czasu wolnego uchyla obowiązek wypłaty dodatków (art. 1512 K.p.).

Ważne: Normalne wynagrodzenie za godziny nadliczbowe i dodatki za nadgodziny dobowe należy wypłacić wraz z bieżącym uposażeniem pracownika.

GIPW kwestii tej wypowiedział się Główny Inspektor Pracy. W piśmie z 21 kwietnia 2009 r. w sprawie terminu składania wniosku o czas wolny od pracy (znak GPP-306-4560-32/09/PE/RP) wyjaśnił, że: "(...) działania pracownika (złożenie wniosku) lub pracodawcy (wskazanie terminu odbioru czasu wolnego) zmierzające do uniknięcia wypłaty dodatku za przepracowane godziny ponad normę dobową powinny nastąpić przed najbliższym terminem wypłaty wynagrodzenia. W przeciwnym razie pracodawca jest obowiązany wypłacić dodatek, mimo że okres rozliczeniowy nie uległ zakończeniu.". Prawo podjęcia decyzji przysługuje pracodawcy (wniosek pracownika nie jest dla niego wiążący).

GIP Z kolei w piśmie z 2005 r. w sprawie wolnego za nadgodziny, znak GNP-367-4560/05/PE wskazał, że: "(...) Jeżeli czasu wolnego za pracę w godzinach nadliczbowych pracodawca udzielił na wniosek pracownika w innym miesiącu niż w tym, w którym ta praca wystąpiła, to w miesiącu, w którym pracował on ponad normę, otrzymuje odpowiednio wyższe wynagrodzenie za pracę. Natomiast w miesiącu, w którym czas wolny odebrał, odpowiednio niższe.".

Przykład

Pracownik wykonuje pracę od poniedziałku do piątku w 2-miesięcznym okresie rozliczeniowym licząc od stycznia każdego roku, za wynagrodzeniem w wysokości 5.040 zł miesięcznie. W maju 2022 r. przepracował 20 nadgodzin dobowych, wszystkie w dniach roboczych w porze dziennej. Stawka za godzinę w maju i czerwcu wynosiła: 5.040 zł : 168 godz. = 30 zł. Koszty finansowe w zależności od rodzaju rekompensaty kształtowały się następująco:

lp. wariant wynagrodzenie za razem
maj czerwiec
1. wypłata dodatków za pracę nadliczbową 5.040 zł + 20 godz.
x 30 zł + 30 zł × 50%
x 20 dodatków = 5.940 zł
5.040 zł 10.980 zł
2. udzielenie czasu wolnego za pracę nadliczbową na wniosek pracownika w tym samym miesiącu 5.040 zł 5.040 zł 10.080 zł
3. udzielenie czasu wolnego za pracę nadliczbową na wniosek pracownika w następnym miesiącu*) 5.040 zł + 20 godz.
x 30 zł = 5.640 zł
5.040 zł - 20 godz.
x 30 zł = 4.440 zł
10.080 zł
4. udzielenie czasu wolnego za pracę nadliczbową bez wniosku pracownika w tym samym miesiącu 5.040 zł 5.040 zł 10.080 zł
5. udzielenie czasu wolnego za pracę nadliczbową bez wniosku pracownika w następnym miesiącu 5.040 zł + 20 godz.
x 30 zł = 5.640 zł
5.040 zł 10.680 zł

Uwaga:*) pracownik może wnioskować o udzielenie czasu wolnego także w innym miesiącu, spoza okresu rozliczeniowego

Jak wynika z powyższego, warianty 2-4 dają taki sam efekt finansowy, jednak powodują niekorzystną dla pytającego przerwę w wykonywaniu pracy przez pracownika. W wariancie 4 i 5 odbierany czas wolny jest poza tym o połowę dłuższy (20 godz. x 1,5 = 30 godz.). Jako najmniej opłacalny można przy tym ocenić wariant 5. Nie dość, że daje pracownikowi dużo wolnego, to jeszcze generuje najwyższy koszt finansowy. Oceny warto też dokonać na podstawie kosztu roboczogodziny w całym okresie rozliczeniowym, który w wariancie:

  • 2 i 3 wynosi 30 zł (2 m-ce x 168 godz. + 20 godz. nadl. - 20 godz. wolnych = 336 godz. pracy; 10.080 zł : 336 godz. = 30 zł),
  • 4 wynosi 30,92 zł (2 m-ce x 168 godz. + 20 godz. nadl. - 30 godz. wolnych = 326 godz.; 10.080 zł : 326 godz. = 30,92 zł),
  • 5 wynosi 32,76 zł (10.680 zł : 326 godz.).
Wskazniki i stawki Wymiary czasu pracy podajemy w serwisie
www.wskazniki.gofin.pl.

W świetle tego, pomimo że wynagrodzenie łączne przy wypłacie dodatków w skali rozpatrywanych miesięcy jest najwyższe, to jednak wydaje się to najbardziej opłacalne. Koszt roboczogodziny wynosi co prawda 30,84 zł (2 m-ce x 168 godz. + 20 godz. nadl. = 356 godz.; 10.980 zł : 356 godz. = 30,84 zł), ale gwarantuje to pełną obsadę stanowiska (pracownik nie odbiera czasu wolnego).

Czas pracy i urlopy - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.