Na stronie internetowej Ministerstwa Finansów (www.gov.pl/web/finanse/rachunkowosc-finansowa) ukazały się odpowiedzi na wybrane pytania dotyczące sprawozdań finansowych za 2024 r., sporządzanych po nowelizacji ustawy o rachunkowości ustawą zmieniającą z dnia 6 grudnia 2024 r. (Dz. U. poz. 1863).
"Czy podwyższone progi dla jednostki małej, wprowadzone nowelizacją ustawy o rachunkowości ustawą z dnia 6 grudnia 2024 r., mają już zastosowanie do uproszczonego sprawozdania finansowego dla jednostki małej za rok obrotowy 2024?
TAK. Zgodnie z art. 14 ust. 3 ww. ustawy z dnia 6 grudnia 2024 r. (...) znowelizowane przepisy dotyczące nowej definicji jednostki małej (...) mają zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się po dniu 31 grudnia 2023 r. Oznacza to, że jednostki, które w świetle nowej definicji uzyskały status jednostki małej (...), mogą sporządzić uproszczone sprawozdanie finansowe dla jednostki małej już za rok obrotowy 2024.
Czy po nowelizacji ustawy o rachunkowości (ustawą z dnia 6 grudnia 2024 r.) spółka z o.o., która rozpoczęła w 2024 r. prowadzenie działalności gospodarczej i w tym roku obrotowym przekroczyła progi dla jednostki mikro i jednostki małej, ma obowiązek sporządzania rachunku przepływów pieniężnych i zestawienia zmian w kapitale (funduszu) własnym, mimo że jej sprawozdanie za ten rok nie podlega obowiązkowi badania w myśl art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy o rachunkowości?
TAK. W myśl art. 45 ust. 3 w powiązaniu z art. 45 ust. 2 ustawy o rachunkowości (...) sprawozdanie finansowe wymienionych w tym przepisie jednostek obejmuje poza bilansem, rachunkiem zysków i strat oraz informacją dodatkową zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym oraz rachunek przepływów pieniężnych. Przepis ten stosuje się do jednostek innych niż jednostka mikro, jednostka mała (...). Oznacza to zatem, że sp. z o.o., która przekroczyła progi dla jednostki mikro i jednostki małej, w sprawozdaniu finansowym za ten rok obok bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej sporządzi dodatkowo (pomimo braku obowiązku badania sprawozdania finansowego) zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym oraz rachunek przepływów pieniężnych (...).
Czy organ zatwierdzający jednostki, która przed zmianą ustawy o rachunkowości ustawą z dnia 6 grudnia 2024 r. posiadała status jednostki małej i po tej zmianie (...) jest jednostką małą, ma obowiązek podjąć nową uchwałę dotyczącą sporządzania przez tę jednostkę za rok obrotowy 2024 i kolejne lata obrotowe sprawozdania finansowego z zastosowaniem uproszczeń sprawozdawczych dla jednostki małej?
Zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2024 r. (...) znowelizowane przepisy w zakresie uproszczeń sprawozdawczych mają zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się po dniu 31 grudnia 2023 r. Na podstawie art. 49c ust. 1 ustawy o rachunkowości decyzję o sporządzeniu sprawozdania finansowego z zastosowaniem uproszczeń podejmuje organ zatwierdzający. Jednocześnie w okresie przejściowym, na podstawie art. 14 ust. 9 tej ustawy (ustawy z dnia 6 grudnia 2024 r. - przyp. red.), podjęte przez organ zatwierdzający przed 1 stycznia 2025 r. decyzje w sprawie stosowania przez jednostkę uproszczeń sprawozdawczych pozostają w mocy do sprawozdań sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 grudnia 2024 r.
Powyższe oznacza, że jednostka, która korzystała z określonych uproszczeń sprawozdawczych na podstawie decyzji organu zatwierdzającego podjętej przed dniem wejścia w życie ww. ustawy i dalej ma prawo do korzystania z tych uproszczeń, nie ma obowiązku podjęcia uchwały w sprawie stosowania tych uproszczeń sprawozdawczych w odniesieniu do sprawozdań sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 grudnia 2024 r. Jednakże, w przypadku gdy jednostka chciałaby zmienić zakres dotychczas stosowanych uproszczeń sprawozdawczych, konieczne będzie podjęcie nowej uchwały w tym zakresie przez organ zatwierdzający.
Przepis przejściowy, zawarty w art. 14 ust. 9 (ustawy z dnia 6 grudnia 2024 r. - przyp. red.), nie będzie miał z kolei zastosowania do kolejnych lat obrotowych rozpoczynających się po 2024 r. W przypadku gdy jednostka chciałaby w dalszym ciągu korzystać z dotychczasowych uproszczeń niezbędna będzie uchwała organu zatwierdzającego w tym zakresie - którą można będzie podjąć np. podczas zgromadzenia zatwierdzającego sprawozdanie finansowego za (...) 2024 r.
Czy jednostka mała korzystająca z uproszczeń (decyzja kierownika jednostki w zakresie np. leasingu, podatku odroczonego) może sporządzić sprawozdanie finansowe zgodnie z załącznikiem nr 1 (do ustawy o rachunkowości - przyp. red.), czy musi sporządzić sprawozdanie finansowe zgodnie z załącznikiem 5 (...)?
Ustawa z dnia 6 grudnia 2024 r. (...) wprowadziła, co do zasady, uprawnienie do skorzystania z uproszczeń ewidencyjnych (np. w zakresie zasad ujmowania leasingu, czy ustalania rezerw z tytułu podatku odroczonego) dla jednostki małej niepowiązane z uprzednim zastosowaniem uproszczenia sprawozdawczego określonego dla takich jednostek. Jeżeli więc organ zatwierdzający nie podjął decyzji o sporządzeniu sprawozdania finansowego z zastosowaniem uproszczeń sprawozdawczych, o których mowa w art. 46 ust. 5 pkt 4, art. 47 ust. 4 pkt 5 oraz art. 48 ust. 4 ustawy o rachunkowości, jednostka mała może sporządzić sprawozdanie finansowe zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy i skorzystać z przysługujących jej uproszczeń ewidencyjnych. Decyzję o zastosowaniu uproszczeń ewidencyjnych podejmuje kierownik jednostki jako odpowiedzialny za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości.
Czy jednostka mikro (według zmienionej ustawy o rachunkowości) sporządzająca sprawozdanie finansowe bez stosowania uproszczeń (...) może wyceniać aktywa np. nieruchomości inwestycyjne według wartości godziwej?
(...) W przypadku gdy jednostka mikro nie korzysta z uproszczeń sprawozdawczych (...), wycenia aktywa i pasywa zgodnie z ogólnymi zasadami wynikającymi z ustawy o rachunkowości. Natomiast w dalszym ciągu obowiązuje zasada wynikająca z dyrektywy o rachunkowości, że jednostki mikro, które równocześnie sporządzają uproszczone sprawozdanie finansowe z zastosowaniem art. 46 ust. 5 pkt 4, art. 47 ust. 4 pkt 4, art. 48 ust. 3 (ustawy o rachunkowości - przyp. red.) lub korzystają ze zwolnienia ze sporządzenia sprawozdania z działalności, zgodnie z art. 49 ust. 4, nie wyceniają aktywów i pasywów według wartości godziwej i skorygowanej ceny nabycia".
|